Bloedgroepen bij katten
Bij katten bestaan verschillende soorten bloedgroepen, waarvan het AB-systeem de meest gebruikte is. Bij dit systeem hebben katten bloedgroep A, B of AB.
De van nature aanwezige hoge aantallen van anti-A antilichamen in bloedgroep B katten, zorgt ervoor dat rode bloedcellen met bloedgroep A kapot gaan als ze in contact komen met bloed van bloedgroep B. Dit is bijvoorbeeld het geval bij isoerythrolysis neonatalis (IN). IN is een reactie die kan ontstaan als een poes met bloedgroep B wordt gedekt door een kater met bloedgroep A en er daardoor kittens worden geboren met bloedgroep A. Als deze kittens gedurende de eerste levensdagen biest (moedermelk) drinken, absorberen ze uit de biest de anti-A antilichamen die de moederpoes met bloedgroep B heeft aangemaakt. Dit beschadigt de rode bloedcellen van het kitten, wat leidt tot een mogelijk dodelijke bloedarmoede. Hierom is het voor fokkers belangrijk om de bloedgroep van de potentiële moederpoes te onderzoeken voorafgaand aan de dekking, zo kan het risico op IN en dus kittensterfte zo veel mogelijk voorkomen worden.
DNA-test K480
Vanaf januari 2026 biedt CombiBreed de genetische test voor de bloedgroepbepaling van katten aan met één (gecombineerde) DNA-test. Deze test komt in plaats van de drie verschillende testen die eerder werden gebruikt (testcodes K793, K300 en K330). We hebben voor deze wijziging gekozen om zo meer verschillende mutaties voor het b-allel te kunnen testen, waardoor de bloedgroepbepaling nauwkeuriger wordt, maar ook om de interpretatie gemakkelijker te maken. Vanaf nu ontvang je namelijk één resultaat voor de genetische bloedgroep. Dit is een combinatie van de resultaten van de testen voor de verschillende b- en c-mutaties (c wordt ook wel AB genoemd), voor jou geïnterpreteerd in het lab. Deze DNA-test kan voor alle kattenrassen worden gebruikt, alhoewel de b- en c-allelen niet bij alle rassen voorkomen.
Geteste mutaties in K480
| Allel | OMIA variant ID | Oude testcode |
|---|---|---|
| b1 | 119 | K793 (tenzij geen uitslag) |
| b2 | 800 | – |
| b3 | 1062 | K330 |
| c | 799 | K300 |
OMIA variant ID is het nummer dat deze mutatie krijgt in de internationale database OMIA (voor erfelijke aandoeningen en eigenschappen). De OMIA-pagina voor het AB-bloedgroep systeem vind je hier. Door deze OMIA ID’s en varianten te gebruiken is het makkelijker om DNA-testen tussen laboratoria te vergelijken.
Omdat er nog verschillende mutaties voor het b-allel moeten worden ontdekt, is het mogelijk dat de resultaten van de DNA-test niet overeenkomen met de serologische bloedgroep. Ook is het bekend dat het c-allel dat bij Ragdolls voor bloedgroep AB zorgt (variant ID 799), niet bij andere rassen voor bloedgroep AB zorgt terwijl ze wel bloedgroep AB kunnen hebben. Dit betekent dat er ook minimaal een andere mutatie moet zijn die voor bloedgroep AB zorgt in deze rassen. Deze variant moet nog ontdekt worden.
Serologische test K712
Een andere manier om bloedgroepen te bepalen is serologie. Deze methode geeft geen informatie over de genetische achtergrond op een directe manier en is daarom niet geschikt om als enige methode voor bloedgroepbepaling te gebruiken bij het maken van fokkeuzes. Als DNA-testen geen eenduidig resultaat geven (type A of AB), kan de serologische test worden gebruikt om onderscheid te maken tussen de verschillende bloedgroepen.
Bloedgroeptypering middels serologie wordt met name gebruikt voor bloedtransfusies en kan alleen worden uitgevoerd op volbloed (EDTA of heparine).
Interpretatie van resultaten
Katten met twee kopieën van een van de twee b allelen hebben bloedgroep B. Katten met één kopie van een van de twee b allelen zijn drager van b en hebben dus ofwel bloedgroep A ofwel bloedgroep AB, dit is afhankelijk van welk tweede allel aanwezig is. Als allel c aanwezig is naast een van de b-allelen, heeft de kat bloedgroep AB, want c is dominant over b en veroorzaakt bloedgroep AB. Als er geen b- of c-allel aanwezig is, wordt dit gerapporteerd als N. N betekent dat er geen van de geteste mutaties is gevonden en dat de kat zeer waarschijnlijk het wildtype allel A heeft. In de meeste gevallen is dit inderdaad het A-allel en heeft de kat bloedgroep A. Omdat er nog aanvullende b- en c-allelen moeten worden ontdekt, is het mogelijk dat de uitslag van de genetische test niet overeenkomt met de serologische bloedgroepbepaling.
| Genetische bloedgroep | Serologische bloedgroep |
|---|---|
| N/N | Waarschijnlijk bloedgroep A |
| N/b* | Waarschijnlijk bloedgroep A |
| b*/b* | Bloedgroep B |
| c/b* | Bloedgroep AB |
| N/c | Waarschijnlijk bloedgroep A |
| c/c | Bloedgroep AB |
b* kan elk van de geteste b-allelen zijn.
Interpretatie van de resultaten met testcodes K793, K300 en K330
Houd er rekening mee dat het met deze DNA-testen niet mogelijk is om onderscheid te maken tussen bloedgroep A of AB als alleen test K300 (alleen voor Ragdolls), test K330 (alleen voor Ragdolls) en/of test K793 is uitgevoerd. Om onderscheid te maken tussen bloedgroep A en AB kan de serologische test, K712, worden gebruikt. Voor Ragdolls adviseren we om naast test K793 ook de rasspecifieke testen zowel bloedgroep AB (K300) als b (K330). Deze twee testen zijn gecombineerd in ‘Bloedgroep AB DNA-test – toevoeging voor Ragdolls’ (testcode K331). In de nieuwe ‘Bloedgroep AB DNA-test’ met testcode K480 worden meer varianten getest dan welke er met de combinatie van K793, K300 en K330 getest worden.
Interpretatie bloedgroep (alle rassen *) – K793
In de nieuwe test K480 wordt dit b-allel b1 genoemd.
| Genetisch resultaat | Genotype | Interpretatie |
|---|---|---|
| Geen b allel | N/N | Kat heeft bloedgroep A of AB** |
| Één kopie van een van de twee b allelen | N/b | Kat heeft bloedgroep A of AB** |
| Twee kopieën van de b allelen | b/b | Kat heeft bloedgroep B |
| Geen uitspraak | – | De bloedgroep kan niet worden bepaald, de kat heeft bloedgroep A, B of AB. De serologische bloedgroepbepaling, test K712, kan extra informatie geven. |
Interpretatie bloedgroep (Ragdoll) – K300
In de nieuwe test K480 wordt dit AB-allel c genoemd.
| Genetisch resultaat | Genotype | Interpretatie |
|---|---|---|
| Geen AB allelen | N/N | Kat heeft bloedgroep A of B*** |
| Één kopie van het AB allel | N/AB | Kat heeft bloedgroep A of AB** |
| Twee kopieën van het AB allel | AB/AB | Kat heeft bloedgroep AB |
Interpretatie bloedgroep (Ragdoll b) – K330
In de nieuwe test K480 wordt dit b-allel b3 genoemd.
| Genetisch resultaat | Genotype | Interpretatie |
|---|---|---|
| Geen b-allel | N/N | Kat heeft bloedgroep A of AB ** |
| Eén kopie van het b-allel | N/b | Kat heeft bloedgroep A of AB** |
| Twee kopieën van het b-allel | b/b | Kat heeft bloedgroep B |
Interpretatie bloedgroep (Ragdoll) – K300, K330 en K793 gecombineerd
| Resultaat K300 (c in de nieuwe test) | Resultaat K330 (b3 in de nieuwe test) | Resultaat K793 (b0 in de nieuwe test) | Interpretatie |
|---|---|---|---|
| N/AB | N/N | N/N | Kat heeft bloedgroep A of AB** |
| N/N | N/b | N/N | Kat heeft bloedgroep A of B**** |
| N/N | N/N | N/N | Kat heeft bloedgroep A of B**** |
| N/N | N/N | N/b | Kat heeft bloedgroep A of B**** |
| N/AB | N/N | N/b | Kat heeft bloedgroep AB |
| N/AB | N/b | N/N | Kat heeft bloedgroep AB |
| AB/AB | N/N | N/N | Kat heeft bloedgroep AB |
| N/N | N/N | b/b | Kat heeft bloedgroep B |
| N/N | N/b | N/b | Kat heeft bloedgroep B |
| N/N | b/b | N/N | Kat heeft bloedgroep B |
*Sommige kattenrassen zoals de Siamees, Burmees en Oosters Korthaar hebben geen b allel
** Houd er alsjeblieft rekening mee dat het met onze DNA-testen niet mogelijk is om onderscheid te maken tussen bloedgroep A en AB. Om onderscheid te maken tussen bloedgroep A en AB kan serologische test K712 worden gebruikt om extra informatie te verkrijgen.
*** Houd er alsjeblieft rekening mee dat het niet mogelijk is om bij Ragdolls onderscheid te maken tussen bloedgroep A en B met alleen test K300 en K330. DNA-test K793 kan worden gebruikt om extra informatie te verkrijgen.
****Houd er alsjeblieft rekening mee dat het met onze DNA-testen niet mogelijk is om onderscheid te maken tussen bloedgroep A en A. Om onderscheid te maken tussen bloedgroep A en A kan serologische test K712 worden gebruikt om extra informatie te verkrijgen.
Relevante testen
- K480
- K300
- K330
- K331
- K712
- K793