Staartlengte hond

Staartlengte

De staartlengte varieert sterk tussen hondenrassen en individuele honden. Sommige rassen hebben lange staarten, zoals de Golden Retriever, de Duitse Herder, de Border Collie en de Siberische Husky. Andere rassen hebben doorgaans kortere staarten, zoals de Pembroke Welsh Corgi, de Boston Terrier en de Schipperke. De staart draagt bij aan het uiterlijk van een hond, maar speelt ook een belangrijke rol bij het evenwicht, de communicatie en het sturen tijdens het zwemmen.

Afgezien van staartcouperen (het gedeeltelijk verwijderen van de staart), wat in veel landen verboden is tenzij het medisch noodzakelijk is, kan de staartlengte ook worden beïnvloed door genetische factoren. Twee genetische eigenschappen die kunnen leiden tot een verkorte staart zijn ‘natural bobtail’ en ‘screwtail’.

Natuurlijke bobtail

Het fenotype van de natuurlijke bobtail wordt veroorzaakt door een mutatie in het Brachyury-gen, ook wel bekend als het T-gen, dat codeert voor een T-box-transcriptiefactor (TBXT). Dit gen speelt een belangrijke rol in de vroege embryonale ontwikkeling, met name bij de vorming van de wervelkolom en de staart. De mutatie werd voor het eerst ontdekt bij de Pembroke Welsh Corgi, maar is sindsdien ook bij verschillende andere rassen vastgesteld.

De bobtail-eigenschap is autosomaal-dominant, wat betekent dat honden met één kopie van de mutatie (heterozygoot) naar verwachting een van nature verkorte staart zullen hebben. Bij heterozygote honden veroorzaakt deze mutatie geen misvormingen van de wervelkolom en wordt deze over het algemeen als veilig beschouwd wanneer er verantwoord wordt omgegaan met fokprogramma’s. Wanneer een hond echter twee kopieën van de mutatie erft (homozygoot), is de aandoening doorgaans vroeg-embryonaal lethaal. Dit betekent dat aangetaste embryo’s de geboorte niet overleven, en daarom wordt dit genotype naar verwachting niet aangetroffen bij levende honden. Als gevolg hiervan kan het kruisen van twee honden met een natuurlijke bobtail leiden tot kleinere nesten. In zeer zeldzame gevallen, mochten homozygote individuen toch overleven, zouden zij naar verwachting ernstige ontwikkelingsafwijkingen vertonen.

Belangrijk is dat niet alle honden met een korte staart drager zijn van de T-genmutatie. Bij rassen zoals spaniels, schnauzers en rottweilers kunnen ook andere genetische factoren de staartlengte beïnvloeden.

Screwtail

Screwtail, ook wel het Robinow-syndroom genoemd, is een andere genetische aandoening die de staartstructuur beïnvloedt. Screwtail wordt veroorzaakt door een mutatie in het Dishevelled 2 (DVL2)-gen. DVL2 speelt een rol in de Wnt-signaalroute die de ontwikkeling van het skelet tijdens het embryonale stadium regelt. De mutatie in het DVL2-gen leidt tot een niet-functioneel of veranderd eiwit, waardoor de normale ontwikkeling van de wervelkolom en de wervels wordt verstoord. De screwtail-eigenschap is autosomaal recessief met onvolledige penetrantie, wat betekent dat honden twee kopieën van de mutatie moeten erven om de aandoening te krijgen en dat niet alle honden met twee gemuteerde kopieën dezelfde mate aan zichtbare symptomen zullen vertonen.

Deze mutatie is vastgesteld bij rassen zoals de Boston Terriers, Bulldogs en Franse Bulldogs, waar ze bijdraagt aan de karakteristieke verkorte, geknikte ‘schroefstaart’ en de typische bulldogachtige lichaamsbouw.

In tegenstelling tot de natuurlijke bobtail kan de screwtail gepaard gaan met gezondheidsproblemen. Getroffen honden worden doorgaans geboren met een verkorte, gedraaide staart als gevolg van vergroeide of misvormde wervels. Bij sommige honden kunnen ook andere wervelafwijkingen voorkomen. Deze kunnen leiden tot misvormingen van de wervelkolom, rugpijn en neurologische problemen zoals zwakte of coördinatiestoornissen. De mate waarin de staart gedraaid is, kan ook leiden tot dermatitis rond de staartbasis.

De DVL2-mutatie wordt ook in verband gebracht met karakteristieke raskenmerken zoals een brede kop, ver uit elkaar staande ogen, een korte snuit en een klein postuur of compacte lichaamsbouw. De mate waarin deze veranderingen zich voordoen, verschilt per individu, maar is vaak al op jonge leeftijd waarneembaar. Bij sommige honden kan de daarmee samenhangende lichaamsbouw bijdragen aan ademhalingsmoeilijkheden (brachycefaal obstructief luchtwegsyndroom, BOAS) en verhoogde belasting van de wervelkolom en gewrichten.

Relevante testen

• H487 (Natuurlijke bobtail)
• H146 (Screwtail)